Mirasın Reddi Reddii Miras Nedir
Mirasın reddi reddii miras mirasbırakanın ölümü üzerine yasal veya atanmış mirasçıların murisin her türlü borç ve alacaklarıyla birlikte oluşan mirasın hak ve yükümlülüklerini reddetmesidir Mirasın reddi Türk Medeni Kanunu’nun TMK 605 ile 618 maddeleri arasında düzenlenmiştir
Türk Medeni Kanunu’nun 599 maddesi uyarınca mirasçılar mirasbırakanın ölümü ile mirası bir bütün olarak kanun gereğince kazanırlar Bunun için kural olarak mirasçıların bir irade açıklamasında bulunmalarına ya da bir işlem yapmalarına gerek yoktur Miras hukukundaki külli halefiyet ilkesi gereği yasal ve atanmış mirasçılar mirasbırakanın ölümüyle kendiliğinden mirasçılık sıfatını kazanırlar
Mirasçılık sıfatı kendiliğinden kazanıldığında mirasbırakanın borçlarından sadece tereke ile değil kendi şahsi malvarlıklarıyla da sorumlu hale gelirler Mirasbırakanın borca batık olduğu durumlarda mirasçıların kendi malvarlıklarıyla borçtan sorumlu olmaması için mirasın reddi yapılması gerekir
Mirasın reddi hakkına yasal ve atanmış mirasçılar sahiptir TMK 605 Mirasın reddi ancak mirasın intikalinden yani mirasbırakanın ölümünden sonra mümkündür Mirasbırakan ölmeden önce mirastan feragat sözleşmesi yapılması mümkündür
Mirasın reddi iki şekilde yapılabilir Mirasın gerçek reddi ve mirasın hükmen reddi
Mirasın Gerçek Reddi Nedir
TMK 609 uyarınca ayırt etme gücüne sahip ve ergin olan mirasçılar yazılı veya sözlü olarak mirası reddettiklerine dair kayıtsız ve şartsız beyanlarını Sulh Hukuk Mahkemesine bildirdiklerinde miras reddedilmiş olur Ret beyanı yazılı ya da sözlü olarak mahkemeye yapılabilir
Ret beyanı bizzat yapılabileceği gibi vekil aracılığıyla da yapılabilir Bu halde vekilin mirasın reddi konusunda özel yetkisi bulunmalıdır Tam ehliyetsiz kişiler adına yasal temsilci ret beyanında bulunur Vesayet altındakiler için vasinin beyanına ek olarak Sulh veya Asliye Hukuk Mahkemelerinin izni gerekir TMK 463 Sınırlı ehliyetsizler yasal temsilcinin onayı ile kendisi veya yasal temsilcisi aracılığıyla ret beyanında bulunabilir Mal ortaklığı rejiminde eşlerden biri diğerinin rızası olmadan ortaklık mallarına girecek bir malı reddedemez ve tereke borca batık ise bunu kabul edemez TMK 225
TMK 609 uyarınca ret beyanının kayıtsız ve şartsız olması gerekir Kayda ve şarta bağlanan ret beyanı geçersiz olur Bu durumun istisnası TMK 614’te düzenlenmiştir Buna göre mirasçılar mirası reddederken kendilerinden sonra gelen mirasçılara mirası kabul edip etmeyeceklerinin sorulmasını tasfiyeden önce isteyebilir Bu halde ret daha sonra gelen mirasçılara bildirilir ve bunlar bir ay içinde kabul etmezse reddetmiş sayılır Tasfiye iflas hükümlerine göre yapılır ve arta kalan değerler önce gelen mirasçılara verilir
Mirasın Reddi Nasıl Yapılır
Mirasçı mirasbırakanın son yerleşim yerindeki Sulh Hukuk Mahkemesine yazılı veya sözlü beyanda bulunmak suretiyle mirası reddedebilir TMK 609 Ret beyanı mirasın tamamını kapsayacak şekilde kayıtsız ve şartsız olmalıdır
Mirasın Reddi Hangi Sürede Yapılmalıdır
Mirasın reddi için Türk Medeni Kanunu’nda üç aylık hak düşürücü süre öngörülmüştür Buna göre mirasbırakanın ölümünden veya mirasçının mirasçı olduğunu öğrenmesinden itibaren üç ay içinde ret talebinde bulunulmalıdır Ret beyanı mahkemece özel kütüğe tescil edilir ve hakim bu tescilde takdir yetkisi kullanmaz
Üç aylık hak düşürücü süre yasal mirasçılar için kural olarak mirasbırakanın ölümünden itibaren başlar Atanmış mirasçılar için tasarrufun kendilerine resmen bildirildiği tarihten itibaren işlemeye başlar TMK 606 Bu süre içinde ret yapılmazsa miras külli halefiyet gereği iktisap edilmiş olur
Resmi defter tutulmuşsa ret süresi bir ay olarak uygulanır TMK 626 Defter inceleme süresi bittikten sonra mirasçı mirası reddettiğini resmi tasfiye istediğini veya deftere göre ya da kayıtsız şartsız kabul ettiğini beyan etmelidir
Ret süresinin başlangıcına ilişkin temel haller aşağıdaki gibidir
- Yasal mirasçılar için süre kural olarak mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri anda başlar TMK 606 Mirasçılık sıfatını daha sonradan öğrendiklerini ispat ederlerse başlangıç tarihi buna göre belirlenir
- Atanmış mirasçılar için süre mirasçılık sıfatının kendilerine resmen bildirilmesiyle başlar TMK 606 Uygulamada vasiyetnamenin açılması ve tebliğ edilmesi ile süre işlemeye başlar
- Önemli sebepler varsa hakim ret süresini uzatabilir veya yeni bir süre verebilir TMK 615
- Koruma önlemi olarak terekenin yazımı halinde süre yazım işleminin hakimin bildiriminden itibaren başlar TMK 607
- Mirası reddetmeden ölen mirasçının ret hakkı kendi mirasçılarına geçer TMK 608 Bu durumda yerine geçen mirasçı bakımından iki ayrı ret hakkı gündeme gelebilir
Mirasın Reddi Beyanı İptal Edilebilir Mi
Kural olarak miras reddedildikten sonra bundan dönmek mümkün değildir Ancak ret beyanı Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından tescil edildikten sonra ret işlemi irade sakatlığı nedeniyle yapılmışsa yanılma aldatma veya korkutma hallerinde iptal talebinde bulunulabilir
Mirasın Reddi Hakkı Düşer Mi
Üç aylık hak düşürücü sürenin dolmasından sonra mirasın reddi artık mümkün değildir Ayrıca süre dolmamış olsa bile mirasçı olarak tereke işlerine karışan olağan yönetim dışındaki tereke işlerini yürüten tereke mallarını gizleyen veya kendisine mal eden mirasçı da artık mirası reddedemez Bu durum mirasın örtülü kabulü anlamına gelir ve ret hakkı sona erer
Yargıtay’a göre mirasçılık belgesi almak tereke işlerine karışmak olarak nitelendirilemez ve örtülü kabul anlamına gelmez
Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından dul veya yetim maaşı bağlanması da tereke işlerine karışmak olarak değerlendirilmez
Yargıtay destekten yoksun kalma tazminatının mirasçılık sıfatından bağımsız olduğunu ve mirasın reddedilmiş olmasının bu tazminatın talep edilmesine engel olmadığını kabul etmektedir
Mirasın Reddinin Sonuçları Nelerdir
Mirasın reddi ile mirasçılık sıfatı mirasbırakanın ölümü anından itibaren geçmişe etkili şekilde sona erer Ret yasal mirasçılar ve atanmış mirasçılar açısından farklı sonuçlar doğurur
Yasal mirasçıların mirası reddi halinde reddeden mirasçı mirasbırakandan önce ölmüş gibi değerlendirilir Reddedenin altsoyu varsa pay onlara geçer Altsoyu yoksa aynı zümredeki diğer mirasçıların payı artar
En yakın yasal mirasçıların tamamı mirası reddederse TMK 612 uyarınca tereke Sulh Hukuk Mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir Tasfiye sonunda arta kalan değer varsa mirası reddetmemişler gibi hak sahibi olan mirasçılara verilir
Atanmış mirasçıların tamamı mirası reddederse bu pay terekeye döner ve bundan yasal mirasçılar yararlanır
Altsoyun tamamı mirası reddederse TMK 613 uyarınca altsoyun payı eşe geçer ve eş tek başına mirasçı olur Bu halde miras ikinci zümreye geçmez
Atanmış mirasçıların mirası reddi halinde reddeden atanmış mirasçının payı mirasbırakanın ölüme bağlı tasarrufundan başka türlü bir iradesi anlaşılmadıkça mirasbırakanın en yakın yasal mirasçılarına kalır
Mirasın Reddinde Görevli Ve Yetkili Mahkeme
Mirasın reddi beyanı mirasbırakanın yerleşim yerindeki Sulh Hukuk Mahkemesine yapılır Ret beyanı mahkemenin özel kütüğüne tescil edilir Talep halinde mirasçılara mirası reddettiklerine ilişkin belge verilir
Mirasın Hükmen Reddi Nedir
TMK 605 uyarınca mirasbırakanın ölümü tarihinde ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise miras reddedilmiş sayılır Bu halde mirasın hükmen reddinde ayrıca irade açıklamasına gerek yoktur Kanun gereği ret sonucu doğar Bu nedenle kabul veya ret için ayrıca bir süre de öngörülmemiştir Hükmen reddin tespiti mahkemeden her zaman istenebilir ve tereke alacaklılarının açtığı davalarda da ileri sürülebilir
Mirasın hükmen reddi halinde mirasçılar mirasın açılmasıyla terekeyi bir bütün olarak kazanırlar ancak bu kazanma geçicidir Ölüm tarihinde ödemeden aciz hali açıkça belli veya resmen tespit edilmişse mirasçı ayrıca ret beyanı vermek zorunda değildir
Uygulamada mirası hükmen reddeden mirasçıların tereke alacaklılarına karşı kullanmak amacıyla mahkemeye başvurdukları görülür Bu davada görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir Dava bilinen tüm tereke alacaklılarına karşı açılmalıdır Bu davanın açılması için zamanaşımı veya hak düşürücü süre öngörülmemiştir
Miras hukukunda külli halefiyet ilkesi gereği miras tüm hak ve borçlarıyla kendiliğinden mirasçılara geçer ve mirasçılar tereke borçlarından kendi malvarlıklarıyla şahsen sorumlu olur Bu nedenle mirasbırakanın borca batık olduğu durumlarda mirasın reddi kurumunun kapsamını ve sürelerini bilmek önem taşır Süresi içinde doğru mahkemeye başvuru ve hak kaybı yaşamamak adına bir avukattan destek alınması faydalı olabilir