Ad Ve Soyad Değiştirme Davası Nedir
Ad ya da isim, toplum içinde yaşayan bir kimseyi diğerlerinden ayırmaya yarayan bir tanıtım aracıdır. Ad, Türk Medeni Kanunu’nda ve Soyadı Kanunu’nda kullanılan bir terimdir. Kişilerin toplumla olan ilişkilerinde kendilerini diğer kişilerden ayırmaya yarayacak bir tanıtım aracına ihtiyacı vardır. Bu önem nedeniyle ad hem Türk Medeni Kanunu’nda hem de Soyadı Kanunu’nda düzenlenmiştir.
Türk hukukunda ad üzerindeki hak kişilik hakkı olarak kabul edilir. Bu nedenle başkalarına devredilemez ve feragat edilemez. Ad üzerindeki hak bu mahiyeti nedeniyle aynı zamanda mutlak haktır.
Türk Medeni Kanunu’nun 26. maddesinde adın korunması, 27. maddesinde ise adın değiştirilmesi düzenlenmiştir. Soyadı Kanunu ile herkesin bir soyadı taşıması zorunlu hale getirilmiştir. Kanunun 1. maddesinde her Türk’ün öz adından başka bir soyadı da taşımaya mecbur olduğu belirtilir. Görüldüğü üzere Soyadı Kanunu’nda ad veya isim yerine öz ad terimi kullanılmıştır.
Ad Ve Soyad Değiştirme Nasıl Yapılır
Kişilerin adlarını diledikleri anda ve sıkça değiştirmesi toplumsal hayattaki sosyal ilişkilerin devamlılığını ve güveni zedeler. Buna karşılık gülünç, anlamı olmayan, hoş olmayan veya kişilik hakkında yanlış izlenim uyandıran bir adı taşımaya zorlanmak da kişilerin menfaatine aykırıdır.
Bu dengeyi sağlamak için Türk Medeni Kanunu’nun 27. maddesinde haklı sebeplerin varlığı halinde bir kimsenin adını değiştirebilmesine imkan tanınmıştır. Bu düzenleme kapsamında ad ve soyadını değiştirmek isteyen kişiler kural olarak dava açar.
Kişi açacağı davada adı ya da soyadının değiştirilmesini, hem adının hem de soyadının birlikte değiştirilmesini veya mevcut adına başka bir ad eklenmesini talep edebilir. Örneğin kişi Ahmet olan adına Hakan adının eklenmesini isteyebilir.
Ad Ve Soyad Değiştirme Davasında Haklı Sebepler Neler Olabilir
Türk Medeni Kanunu’nun 27. maddesi uyarınca ad ve soyad değiştirme davası ancak haklı sebeplere dayanılarak açılabilir. Haklı sebep kavramı mahkemeler tarafından geniş yorumlanır. Haklı sebep kişinin sübjektif nedenlerini de içerebilir.
Ad veya soyadının gülünç olması, kötü tanınan bir kişiyle özdeşleşmesi, mesleki veya sanatsal gerekçeler, kişinin adına veya soyadına ruhsal aidiyet hissetmemesi, adın veya soyadının anlamsız ya da kötü anlam taşıması gibi çok farklı nedenlerle dava açılması mümkündür.
Uygulamada Yargıtay’ın haklı sebep olarak kabul ettiği bazı örnekler şu şekilde görülmektedir.
- Kişinin isminin gülünç veya komik olması
- İsmin tanınan bir suçluya ait olması
- İsmin ahlak kurallarına aykırılık teşkil etmesi
- İsmin geçmişte yaşanmış üzücü veya kötü bir olayla hatırlanması
- Kişinin çevresi tarafından kimliğinde yazan isimden farklı bir isimle tanınması
- İsmin telaffuzunun zor olması
- Yapılan iş veya meslek nedeniyle ismin haklı olarak değişmesini gerektirmesi
- Kişinin kendisine veya ailesinden birine karşı ağır bir suç işleyen kişiyle aynı ismi taşıması ve bunun travma yaratması
Ad Ve Soyad Değiştirme Davasında Görevli Ve Yetkili Mahkeme
Ad ve soyadı değiştirme davası bizzat ilgili kişi tarafından açılabilir. Bu dava, ilgili kişinin özel yetkili vekaletname verdiği avukatı tarafından da açılabilir. Yaşı küçük kişiler için dava velayet hakkına sahip veliler tarafından veya velilerin özel yetkili vekaletname verdiği avukatı tarafından açılabilir.
5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun 36. maddesi uyarınca ad ve soyadı değiştirme davasında görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir.
5490 sayılı Kanun’un 36. maddesinin 1 a bendine göre nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davalarında yetkili mahkeme düzeltmeyi isteyen kişinin yerleşim yerindeki mahkemedir. Bu nedenle ad ve soyad değişikliğine ilişkin davalarda yetkili mahkeme istem sahibinin yerleşim yerindeki Asliye Hukuk Mahkemesidir.
Ad Ve Soyad Değiştirme Davası Kime Karşı Açılır
Ad ve soyadı değiştirme davasında davalı olarak ilgili Nüfus Müdürlüğü gösterilir ve Nüfus Müdürlüğü tarafından görevlendirilen bir memur davaya katılır.
Ad Ve Soyad Değiştirme Davasında Tanık Gerekli Midir
Ad ve soyadı değişikliği kural olarak haklı sebeplere dayanılarak talep edilir. Dayanılan haklı sebebin niteliğine göre mahkeme tanık dinlenmesine karar verebilir. Mahkemelerin bazı dosyalarda tanık dinlemeksizin de karar verebilmesi mümkündür.
Dava açan kişinin her ihtimale karşı dilekçesinde tanık bilgilerine yer vermesi yerinde olabilir. Özellikle kişinin sübjektif nedenlerle adını veya soyadını değiştirmek istediği hallerde mahkemeler çoğunlukla tanık dinleyerek kanaat oluşturur.
Ad Ve Soyad Değiştirme Davasının Hukuki Sonuçları Nelerdir
Türk Medeni Kanunu’nun 27. maddesi uyarınca ad ve soyadı değişikliği kişisel durumda değişiklik meydana getirmez. Kişinin medeni hali, doğum yeri, nüfusa kayıtlı olduğu yer gibi kişisel durumlarında değişiklik olmaz.
Erkek eş soyadını değiştirdiğinde kadın eşin soyadı da kendiliğinden değişir. Ayrıca 18 yaşından küçük çocukların veya evlatlığın soyadı da başka bir işleme gerek olmadan kendiliğinden değişir.
Ad Ve Soyad Değiştirme Davası Ne Kadar Sürer
Ad ve soyadı değiştirme davaları mahkemelerin yoğunluğuna göre değişen sürelerde sonuçlanabilir. Uygulamada çoğu dosya tek celsede karara bağlanabilir. Mahkeme yoğunluğuna bağlı olarak ortalama birkaç ay içinde sonuçlanması mümkündür.
Mahkeme kararının kesinleşmesinden sonra kararın ilanı yapılır ve akabinde Nüfus Müdürlüğüne bildirilerek nüfus kayıtları düzeltilir.
Ad Ve Soyad Değiştirme Davası Masrafları Ne Tutar
Ad ve soyadı değiştirme davası açılırken harç ve gider avansı davacı tarafından yatırılır. Ayrıca kararın ilanı için gerekli ilan gideri de davacı tarafından karşılanır. Yargılama giderleri kural olarak davacı üzerinde bırakılır. Nüfus Müdürlüğünün yargılama giderlerinden sorumluluğu bulunmaz.
Ad Ve Soyad Değiştirme Nüfus Müdürlüğünden Yapılabilir Mi
5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nda yapılan değişikliklerle belirli dönemlerde, yazım ve imla hatası veya düzeltme işareti kullanılmaması gibi nedenlerle oluşan anlam değişiklikleri bulunan ad ve soyadların mahkeme kararı olmaksızın idari yolla düzeltilebilmesine imkan tanınmıştır. Bu tür düzenlemeler belirli sürelerle uygulanmış, süresi dolduğunda ise tekrar mahkeme yoluna dönülmüştür.
Bu nedenle güncel durumda idari yolun açık olup olmadığı, yürürlükteki mevzuat ve süre uzatımı olup olmadığına göre değişebilir. İdari yol kapalıysa ad veya soyad değişikliği ancak dava açılarak ve mahkeme kararıyla yapılabilir.
Ad Ve Soyad Değiştirme Davası Dilekçe Örneği
İstanbul Anadolu (…) Asliye Hukuk Mahkemesine
Davacı: ……………… (TC: ………………)
Adres: ………………
Davalı: ………. Nüfus Müdürlüğü
Adres: ………………
Konu: Nüfusta … olan adımın … olarak değiştirilmesi talebidir
İzah: Nüfus kayıtlarında adım her ne kadar … olarak yazılı ise de sosyal çevrem tarafından … olarak bilinmekteyim. Çocukluğumdan bu yana … adını kullanmama rağmen nüfusta adım … olarak kayıtlı olduğundan resmi iş ve işlemlerde bu adı kullanmak zorunda kalmaktayım. Bu durum günlük hayatta karışıklığa yol açmaktadır. Bu nedenlerle adımın değiştirilmesi için haklı sebeplerim bulunmaktadır.
Hukuki Nedenler: TMK, HMK ve ilgili mevzuat
Deliller: Nüfus kayıt örneği, tanık, her türlü yasal delil
Netice Ve Talep: Yukarıda arz ve izah olunan nedenlerle … olan adımın … olarak değiştirilmesine karar verilmesini arz ve talep ederim