Uygulamada sıklıkla işsizlik maaşı olarak da ifade edilen işsizlik ödeneği, sigortalı işsizlere yasada belirtilen şartları taşımaları halinde işsiz kaldıkları dönem için belirli süre ve miktarda yapılan ödeme şeklinde tanımlanabilir.
İşsizlik ödeneğinden yararlanma koşulları nelerdir?
- Kendi istek ve kusuru dışında işsiz kalmak
- Hizmet akdinin sona ermesinden önceki son 120 gün hizmet akdine tabi olmak
- Hizmet akdinin feshinden önceki son üç yıl içinde en az 600 gün süre ile işsizlik sigortası primi ödemiş olmak
- Hizmet akdinin feshinden sonraki 30 gün içinde en yakın İŞKUR birimine şahsen ya da elektronik ortamda başvurmak
İşsizlik ödeneğine başvuru nasıl yapılır?
Hizmet akdinin feshinden sonraki 30 gün içinde en yakın İŞKUR birimine başvurmak gerekir. Başvuru, İŞKUR birimine şahsen gelerek veya elektronik ortamda www.iskur.gov.tr adresi üzerinden yapılabilir. Mücbir sebepler dışında 30 gün içinde başvurulmaması halinde, başvuruda gecikilen süre toplam hak sahipliği süresinden düşülür.
İşsizlik ödeneği başvurusu ile kişinin iş arayan kaydı yapılır veya güncellenir. Böylece sigortalı işsizlerin danışmanlık, işe yerleştirme ve mesleki eğitim hizmetlerinden yararlanması sağlanır.
İşsizlik ödeneğine hak kazananlara sunulan hizmetler nelerdir?
- İşsizlik ödeneği
- Genel sağlık sigortası primleri
- Yeni bir iş bulmaya yönelik destekler
- Meslek geliştirme, edindirme ve yetiştirme eğitimleri
İşsizlik ödeneğinin süresi ne kadardır?
Hizmet akdinin feshinden önceki son üç yıl içinde;
- 600 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödemiş olan sigortalı işsizlere 180 gün
- 900 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödemiş olan sigortalı işsizlere 240 gün
- 1080 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödemiş olan sigortalı işsizlere 300 gün
süre ile işsizlik ödeneği verilir.
İşsizlik ödeneği miktarı ne kadardır?
Günlük işsizlik ödeneği, sigortalının son dört aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama brüt kazancının yüzde 40’ı olarak belirlenir. Bu şekilde hesaplanan işsizlik ödeneği miktarı, aylık asgari ücretin brüt tutarının yüzde 80’ini geçemez. İşsizlik ödeneği damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaz.
İşsizlik ödeneği nafaka borçları dışında haczedilemez ve başkasına devredilemez.
İşsizlik ödeneği nasıl ödenir?
İşsizlik ödeneği başvuruları izleyen ayın sonuna kadar sonuçlandırılır. İşsizlik ödeneği her ayın beşinde, aylık olarak hak sahibine ödenir.
Ödemeler Kuruma bildirilen banka hesap numarası (IBAN) aracılığıyla yapılır. Hesap numarasının eksik veya hatalı bildirilmesi durumunda ise ödeme en yakın PTTBank aracılığı ile gerçekleştirilir.
İşsizlik ödeneğinin kesildiği haller nelerdir?
İŞKUR tarafından teklif edilen mesleğe uygun, son çalışılan işin ücret ve çalışma koşullarına yakın ve ikamet edilen yerin belediye mücavir alanı sınırları içinde bir işi haklı bir nedene dayanmaksızın reddedenlerin işsizlik ödeneği kesilir.
Denetimlerde işsizlik ödeneği aldığı dönemde kayıt dışı çalıştığı tespit edilenlerin işsizlik ödeneği tekrar başlatılmamak üzere kesilir.
İşsizlik ödeneği aldığı süre içinde herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan yaşlılık aylığı almaya başlayanların ödeneği, yaşlılık aylığını almaya başladığı tarih itibarıyla emeklilik gerekçesiyle kesilir.
İŞKUR tarafından önerilen meslek geliştirme, edindirme ve yetiştirme eğitimini haklı bir neden olmaksızın reddeden veya kabul etmesine rağmen devam etmeyenlerin, Kurum çağrılarına zamanında cevaplamayanların, istenilen bilgi ve belgeleri öngörülen süre içinde vermeyenlerin ödeneği kesilir. Bu hallerin sona ermesi durumunda ödemelere yeniden başlanır.
Sağlık hizmetinden yararlanmak mümkün müdür?
İşsizlik ödeneği alanlar genel sağlık sigortası kapsamındadır. İşsizlik ödeneği ödenen günler için ilgililer adına yalnızca genel sağlık sigortası primleri İşsizlik Sigortası Fonundan yatırılır. Ödenek alanların bakmakla yükümlü olduğu kişiler de genel sağlık sigortalısı kapsamında sağlık hizmetlerinden yararlanabilir.
İşsizlik ödeneği alırken yapılması gerekenler nelerdir?
İşsizlik ödeneği alınan süre içinde aşağıdaki hallerin gerçekleşmesi durumunda 15 gün içinde en yakın İŞKUR birimine veya Alo 170’e bildirim yapılmalıdır.
- İkamet adresinin değişmesi
- Herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan yaşlılık aylığı alınması
- Yetkili sağlık kuruluşunca istirahatli kılınması
- Silahaltına alınması
- Yurt dışına çıkılması
- Bir işte çalışmaya başlanması
- Mahkeme kararıyla işe iade edilmesi
İşsizlik ödeneğinden yararlananlar, kendi kusuru ve bilgilerdeki eksiklik veya yanlışlık nedeniyle yapılan fazla ödemeleri yasal faizi ile birlikte ödemek zorundadır.
İşsizlik ödeneği yeniden başlatma durumu var mıdır?
Ödenekten yararlanırken, hak sahipliği süresi dolmadan tekrar işe girilmesi ve işsizlik ödeneğine yeniden hak kazanacak şartlar oluşmadan tekrar işsiz kalınması halinde, daha önce hak edilen kalan süre bitene kadar ödenekten yararlanılabilir. Bu durumda ödemeler, İŞKUR’a yeniden başvurulan tarihten itibaren yapılır.
Hak kazanma şartlarını sağlayarak yeniden işsiz kalınması halinde ise yalnızca yeni hak sahipliğinden doğan süre kadar işsizlik ödeneği ödenir.