Miras Paylaşımı Davası Nedir
Miras paylaşımı, terekenin mirasçılar arasında taksim edilmesi anlamına gelir. Mirasbırakanın ölümü üzerine kanuni ve atanmış mirasçılar kendi aralarında anlaşarak terekeyi paylaşabilir. Mirasçıların paylaşım konusunda anlaşmaya varamaması ya da mirası anlaşma ile paylaşmak istememeleri halinde mirasçılardan biri miras paylaşımı davası açarak mahkeme kararıyla mirasın paylaştırılmasını talep edebilir.
Miras Paylaşma Nasıl Yapılır
Her mirasçı, terekedeki belirli malların aynen, mümkün değilse satış yoluyla paylaştırılmasına karar verilmesini sulh hukuk mahkemesinden isteyebilir. Mirasçılardan birinin istemi üzerine hâkim, terekenin tamamını ve terekedeki malların her birini göz önünde tutarak, olanak varsa taşınmazlardan her birinin tamamının bir mirasçıya verilmesi suretiyle paylaştırmayı yapar. Mirasçılara verilen taşınmazların değerleri arasındaki fark, para ödenmesi yoluyla giderilerek miras payları arasında denkleştirme sağlanır.
Mirasçılar mirasın tamamının paylaştırılmasını talep edebilecekleri gibi yalnızca üzerinde anlaşma sağlayamadıkları belirli bir kısmın paylaştırılmasını da isteyebilir.
Miras Paylaşımında Kimler Pay Alabilir
Miras paylaşımında yasal ve atanmış mirasçılar pay alabilir. Yasal mirasçılar altsoy, anne, baba, sağ kalan eş, kardeşler, evlatlıklar, büyükanne veya büyükbaba ile devlet olabilir.
Atanmış mirasçılık, mirasbırakan tarafından ölüme bağlı bir tasarrufla belirlenen mirasçılıktır. Mirasbırakan, mirasının tamamının ya da bir kısmının bir ya da birden çok kişi tarafından alınmasına ilişkin vasiyetname veya miras sözleşmesi yapmışsa atanmış mirasçılık gündeme gelir.
Miras Paylaşımında Anlaşmazlık Olursa Ne Olur
Miras paylaşımı davasında hâkim, el birliğiyle hak sahipliği bulunan tereke unsurlarını mirasçıların paylarına göre gruplara ayırarak, bunlar üzerinde tek başına hak sahibi olacak şekilde her bir mirasçıya tahsis eder. Terekenin mevcudu her bir mirasçıya aynen mal vermeye uygun değilse mallar sattırılır ve bedel mirasçılara payları oranında paylaştırılır.
Miras Paylaşma Sözleşmesi
Mirasçılar mirasın nasıl paylaşılacağı hususunda anlaşıyorlarsa mirası elden paylaşabilir veya paylaşma sözleşmesi imzalayabilir.
Miras taksim sözleşmesi, mirasçıların tamamının bir araya gelerek hazırladıkları yazılı bir sözleşme ile terekeye giren malvarlığını kendi aralarında paylaşmalarını sağlayan sözleşmedir. Bu sözleşmenin yasal veya atanmış tüm mirasçıların katılımıyla yapılması, hür iradeleri ile imzalanması ve yazılı olması gerekir. Geçerli olması için bütün mirasçıların oy birliği ile karar vermeleri gerekir.
Miras paylaşma sözleşmesinin yazılı olması geçerlilik şartıdır. Yazılı olması yeterli olup resmî şekilde yapılması ya da noterde yapılması zorunlu değildir. Ancak noterde onaylama şeklinde yapılması ispat açısından faydalı olabilir.
Terekenin tamamı veya bir kısmı üzerinde miras payının devri konusunda mirasçılar arasında yapılan sözleşmeler yazılı şekle tabidir. Bir mirasçının üçüncü kişiyle yapacağı böyle bir sözleşmenin geçerliliği ise noterlikçe düzenlenmesine bağlıdır. Bu sözleşme üçüncü kişiye paylaşmaya katılma yetkisi vermez, yalnızca paylaşma sonunda mirasçıya özgülenen payın kendisine verilmesini isteme hakkı sağlar.
Mirasçılar arasında yapılan miras taksim sözleşmesi tarafların anlaşması ile feshedilebilir. Anlaşma sağlanamazsa zarar gören mirasçı, miras taksim sözleşmesinin feshi davası açabilir. Bu davada görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesi, yetkili mahkeme ise ölenin son yerleşim yeri mahkemesidir.
Miras Paylaşımı Davasının Tarafları
Miras paylaşımı davası yasal ve atanmış mirasçılar tarafından açılabilir. Her bir mirasçı tek başına dava açabileceği gibi birden çok mirasçı birlikte de dava açabilir. Dava, davacı tarafta yer alan mirasçı veya mirasçılar dışındaki tüm mirasçılara karşı açılır.
Miras Paylaşımı Davasında Zamanaşımı
Miras paylaşımı davasında zamanaşımı süresi yoktur. Miras ortaklığının oluşmasından sona ermesine kadar, sözleşme veya kanun gereğince ortaklığı sürdürmekle yükümlü olunmadıkça her zaman açılabilir.
Miras Paylaşımı Davasında Görevli Ve Yetkili Mahkeme
Miras paylaşımı davasında görevli ve yetkili mahkeme, mirasbırakanın son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesidir.
Miras Paylaşımını Erteleyen Sebepler
Bazı durumlarda mirasın paylaşımı ertelenebilir. Örnekler aşağıdaki gibidir.
- Mirasın paylaşımının kanun tarafından ertelenmesi
- Mirasbırakanın paylaştırma kuralı koyması
- Mirasçıların mirasın paylaşımını ertelemek için sözleşme yapması
Mirasın paylaşımının kanun tarafından ertelenmesi hallerinden biri mirasçı olabilecek cenin bulunmasıdır. Mirasın açıldığı tarihte mirasçı olabilecek bir cenin varsa paylaşma doğumuna kadar ertelenir.
Paylaşmanın derhâl yapılması, paylaşım konusu malın veya terekenin değerini önemli ölçüde azaltacaksa sulh hâkimi, mirasçılardan birinin istemi üzerine bu malın veya terekenin paylaşılmasının ertelenmesine karar verebilir.
Mirasbırakanın Paylaşma Kuralları Koyması
Mirasbırakan, ölüme bağlı tasarrufuyla paylaşmanın nasıl yapılacağı ve payların nasıl oluşturulacağı hakkında kurallar koyabilir. Bu kurallar, mirasbırakan tarafından kastedilmemiş bir eşitsizlik hâlinde payların denkleştirilmesi olanağı saklı kalmak kaydıyla mirasçılar için bağlayıcıdır. Aksini arzu ettiği tasarruftan anlaşılmadıkça mirasbırakanın tereke malını bir mirasçıya özgülemesi vasiyet sayılmaz, paylaştırma kuralı olarak değerlendirilir.
Yasal mirasçılar, mirasbırakandan miras paylarına mahsuben elde ettikleri sağlararası karşılıksız kazandırmaları denkleştirmeyi sağlamak için terekeye geri vermekle birbirlerine karşı yükümlüdür. Mirasbırakanın çeyiz veya kuruluş sermayesi vermek, bir malvarlığını devretmek veya borçtan kurtarmak gibi karşılıksız kazandırmaları, aksi mirasbırakan tarafından açıkça belirtilmemişse denkleştirmeye tabi tutulur.
Mirasın paylaşımı davasında paylaştırmanın nasıl yapılacağı, mirasçılık hisselerinin tespiti, saklı paylar, vasiyetname, denkleştirme ve paylaşıma konu malların değer tespiti gibi birçok husus birlikte değerlendirilir. Bu nedenle süreçte hukuki destek alınması hak kayıplarını önlemek açısından önemlidir.